Tìm kiếm
Thống kê truy cập
Truy câp tổng 7.737.917
Truy câp hiện tại 79.300
Cần khôi phục truyền thống Tết Trung thu
Lượt đọc: 45702Thời gian: 15:20 - 13/09/2016

(VHH) - Trung thu xưa khác nay không phải chỉ ở hình dáng đồ chơi, hương vị bánh trái. Cái khác nhất chính là sự chăm chút cho trung thu trong từng gia đình.

Khi bé Thiên Minh tới dự Lễ hội Mặt nạ vừa được tổ chức ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) đầu tháng 9 vừa qua, cậu đã rất vui. Vui nhất là Minh được học vẽ mặt nạ, học vẽ trên quạt giấy. "Quạt giấy này lại làm hình giống quạt mo của thằng Bờm ạ. Các cô bảo có bài Thằng Bờm có cái quạt mo", cậu bé 9 tuổi nói. Trước đó, cậu chưa hề biết một chiếc mặt nạ giấy được làm ra sao, thằng Bờm có trên đời thế nào. Bây giờ thì cậu đã biết. 

TS mỹ thuật cổ Trang Thanh Hiền chia sẻ, bà và cộng sự đã tổ chức hoạt động trung thu bằng cách vẽ mặt nạ cho trẻ năm nay là năm thứ hai. Đầu tiên, ý tưởng đến vì bà thấy các mặt nạ nhựa ngoại nhập quá xấu. Sau nữa, bà muốn các bạn trẻ hiểu hơn về một nét văn hóa truyền thống Việt Nam. "Khi tổ chức chúng tôi muốn làm giống hệt trung thu xưa nhưng không đủ lực. Vì thế, mới chỉ dừng ở phần khôi phục lại truyền thống mặt nạ giấy bồi thôi đã. Sau này có điều kiện phát triển thì sẽ làm đến các đồ chơi khác. Vì trung thu xưa có rất nhiều đồ thủ công và đồ thủ công truyền thống thì rất cần kỹ thuật, cần đầu tư lâu dài mới làm được", bà chia sẻ.

Biến thể bánh Trung thu

Nghệ nhân ẩm thực Ánh Tuyết lại lo lắng về các biến thể bánh trung thu. Theo bà, ngày nay vị bánh trở nên nhiều hơn nhưng lại ít tinh tế, cầu kỳ như trước. "Đúng là bánh trung thu dần mất đi truyền thống. Đôi khi có những vị bánh mới không muốn ăn vì không ra vị bánh trung thu. Số nhà làm bánh truyền thống bị thu nhỏ lại. Làm mứt bí thì phải có nước vôi trong, rồi ngâm phèn và làm rất mất công. Mỡ trong cái bánh nướng phải được ướp trước đến vài tháng. Nước đường để làm bánh phải đun trước cả năm. Đấy, những cái như thế thì trong gia đình phải dạy nhau, cùng giữ", bà Tuyết nói.

Còn nhà nghiên cứu mỹ thuật Nguyễn Đức Bình kể lại trò chơi trung thu ngày trước. Ông Bình cho biết: "Năm trước, chúng tôi tổ chức trung thu cho các em nhỏ. Trong đó có một hoạt động là dạy làm dây đốt đèn bằng hạt bưởi. Trước đó, chúng tôi thu gom hạt bưởi rồi dạy trẻ con đốt hạt bưởi rất vui. Các em nhỏ ngạc nhiên vì chưa bao giờ chơi trò đó. Nhưng đó là trò chơi rất quen thuộc của thời tôi còn nhỏ".

Cần giữ sợi dây truyền thống

TS Lê Thị Minh Lý, nguyên Phó cục trưởng Cục Di sản văn hóa (Bộ VH-TT-DL), cũng cho rằng nguồn gốc của ngày Tết Trung thu không được nhớ đến. Trong khi với cư dân nông nghiệp đó là một tập quán quen thuộc. Ý nghĩa trung thu bây giờ nếu hỏi không phải ai cũng biết. Trẻ con biết ngày đó mình được đi chơi nhưng không rõ tại sao lại có Tết Trung thu.

Vì thế theo bà Lý, điều rất cần làm cho trung thu là các trường học phải chú ý đến giảng dạy văn hóa phi vật thể hơn. “Phải tích hợp giảng dạy thế nào để các bạn trẻ có thể hiểu được, nếu không thì sẽ quên dần truyền thống của cha ông. Tết Đoan ngọ cũng thế, các em cũng chỉ biết là nhà dọn ra bao nhiêu thứ để ăn thôi mà không hiểu vì sao lại có Tết Đoan ngọ”, bà Lý nói. Bà Lý đưa ý kiến, các bảo tàng nên kết nối với nhà trường trong các hoạt động trung thu nhiều hơn nữa. Trên thực tế, các bảo tàng ở Hà Nội hiện đã có nhiều hoạt động trung thu. Trong đó, Bảo tàng Dân tộc học rất nổi bật với việc thay đổi chương trình trung thu hằng năm. Bên cạnh các nhóm dạy làm mặt nạ, làm cốm, họ còn tổ chức các hoạt động trung thu mang nét văn hóa vùng miền.

Nhà điêu khắc Đinh Công Đạt thì gợi ý: "Phố đi bộ cũng nên có đoạn dành cho hoạt động đưa làng nghề ra phố. Trong đó, các nghệ nhân cả già lẫn trẻ có thể ngồi biểu diễn tay nghề. Các đồ chơi trung thu sẽ gần gũi hơn. Bản chất đồ chơi trung thu là tính tự làm. Vì nó dễ, nó gần gũi, nó kế thừa. Bố làm cho con, anh dạy cho em. Nếu đồ chơi chỉ là đi mua thì khó thấy sự thú vị ở đèn ông sư, đèn cá chép, đèn tôm... Vì thế làm sao hướng dẫn cách làm đồ chơi trung thu truyền thống cho cộng đồng là rất nên. Cũng nên có những thiết kế đèn mới dựa trên truyền thống như đèn ông sao loại cao cấp thì có thể trở thành sản phẩm du lịch".

Trong cuốn Đất lề quê thói của tác giả Nhất Thanh xuất bản năm 1970 có ghi: "Rằm tháng 8 là Tết Trung thu. Suốt cả năm, ngày rằm tháng 8 trăng vừa trong vừa tròn hơn cả, lại nhân tiết trời hết nóng, chưa lạnh người ta bày ra cách chơi trông trăng... Nơi phố phường thi nhau bày cỗ trông trăng, đủ các thứ bánh, ưa chuộng nhất là bánh dẻo, bánh nướng.

Ngoài các thứ bánh, cỗ bày đủ mọi trái cây đương mùa và con giống nặn bằng bột nhuộm ngũ sắc... Bên cạnh cỗ có khi bày hai ba chiếc đèn kéo quân. Tối đến lũ trẻ con lũ lượt kéo nhau ra phố mỗi đứa cầm chơi một cái đèn có thắp nến bên trong, nan bằng tre nứa, phất giấy bóng màu, làm đủ hình lân, thỏ, ếch nhái, cá, tôm...

Ở thành thị trai tráng tụ hội thành đoàn rước sư tử, rồng... Trung thu là tết trẻ con nhưng cũng là dịp biếu bánh, biếu ông bà, cha mẹ, chú bác, anh em, bạn bè..."

Theo Trinh Nguyên (Thanh niên)
Tin cùng nhóm
Các tin khác
Xem tin theo ngày  
Liên kết dạng logo
di sản thế giớidi sản xanhlễ hội Việt Nambáo sức khỏe và đời sốngBáo Thừa Thiên Huếbáo gia đìnhBộ VHTTDL