Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế
Bác sĩ Bùi Minh Đức: Người gìn giữ văn hóa Huế
Lượt đọc: 81691Thời gian: 14:42 - 03/07/2014

(VHH) - Giáo sư Tiến sĩ Bùi Minh Đức là một bác sĩ gốc Huế, sống tại Mỹ đã dành gần 20 năm trời để nghiên cứu về văn hóa Huế. Ông được đánh giá là người đã tạo nên những thành tựu đáng trân trọng trong việc bảo vệ, gìn giữ văn hóa dân tộc.

Tác phẩm tiêu biểu nhất của ông là cuốn "Từ điển tiếng Huế" được xuất bản vào năm 2001 tại California, Hoa Kỳ với 531 trang. Năm 2004, ông về lại Huế và tái bản cuốn sách với 1.078 trang. Cho đến năm 2010, cuốn “Từ điển tiếng Huế” đã được tái bản ba lần với số lượng gần 2.000 trang, gấp đôi lần tái bản thứ hai và gấp bốn lần khi "Từ điển tiếng Huế" được in lần đầu tiên tại Mỹ.

Câu chuyện từ cuốn từ điển bắt đầu từ những năm 1991, khi ông nhận được tin người mẹ yêu quý của mình đã qua đời. Tình cảm của một người con xa xứ không được ở bên mẹ những giây phút cuối cùng khiến ông trăn trở, thổn thức. Trong đêm, những lời dạy dỗ của mẫu thân ông luôn vang lên, ngân nga đâu đó trong tiềm thức mơ hồ. Ông nghiệm ra một điều: Tiếng nói quê hương thật sâu lắng, thâm trầm và thương mến biết bao. Ông quyết định sao chép lại toàn bộ những câu nói, lời dạy, câu từ mà mẹ ông thường nói; đồng thời tiếp xúc nhiều hơn với những người Huế tha hương từ đó thâu nhận các chữ Huế xưa. Để hoàn thành cuốn sách, ông đã trở về Việt Nam, đi điền dã tại Thừa Thiên Huế, vào những vùng nông thôn xa xôi hẻo lánh, nơi những tiếng Huế xưa chưa bị ảnh hưởng bởi sự lai căng bên ngoài. Trong sự làm việc miệt mài và công phu, ông không những dồn nhiều tâm sức để sưu tầm tư liệu mà còn đổ nhiều mồ hôi để tìm những lời minh họa, lý giải phù hợp, dí dỏm và cuốn hút. Chính vì thế cuốn "Từ điển tiếng Huế" của ông không chỉ đơn thuần là một sự giải nghĩa khô cứng mà nó giống như một cuốn "Bách khoa toàn thư" về sự liên hệ giữa tiếng nói và nền văn hóa của mảnh đất Cố đô còn chất chứa đầy những bí ẩn thú vị.

Nếu cuốn từ điển do một Giáo sư Tiến sĩ ngôn ngữ học thực hiện thì chẳng có gì để bàn, nhưng làm từ điển ngôn ngữ lại là một bác sĩ thì đó là một sự lạ. Cái sự lạ này lại lạ hơn khi cuốn từ điển khá thành công, được giới chuyên môn đánh giá cao bởi sự chính xác và phương pháp khoa học của tác giả. Nhà sử học Nguyễn Đắc Xuân đã từng nhận xét về cuốn sách: "Đây là cuốn từ điển chưa từng có ở Huế, cũng như ở đất nước Việt Nam ta". Giáo sư Nguyễn Khắc Hoặc, Viện trưởng Viện Việt học Hoa Kỳ đánh giá: "Là cuốn đầu tiên có quy mô trong loại từ điển phương ngữ Việt Nam".

Bác sĩ Bùi Minh Đức sinh ra và lớn lên tại Huế, ông là cựu học sinh trường Trung học Khải Định (Huế), từng là chủ nhiệm bộ môn Tai Mũi Họng tại Đại học Y Dược Huế. Ngoài tác phẩm "Từ điển tiếng Huế", ông còn xuất bản cuốn "Dấu ấn văn hóa Huế" (Nhà xuất bản Văn học, năm 2007), "Chữ nghĩa tiếng Huế" (Nhà xuất bản Thuận Hóa, năm 2008), "Dấu tích văn hóa Huế" (Nhà xuất bản Thuận Hóa, năm 2010), "Văn hóa Ẩm thực Huế" (Nhà xuất bản Văn hóa Văn nghệ, năm 2011).

Ngự Giao
Tin cùng nhóm
Các tin khác
Xem tin theo ngày